Hết hàng thì mất khách, nhập dư thì chôn vốn
Chuyện quen thuộc ở nhiều tiệm sửa xe máy: khách vào thay má phanh, lọc gió hay bóng đèn, thợ ra kho tìm thì hết hàng. Hoặc khách phải chờ đi lấy hàng, hoặc khách sang tiệm khác. Ngược lại, góc kho vẫn còn cả thùng phụ tùng nhập từ lâu, bán chậm, chiếm chỗ và giữ một khoản vốn không nhỏ.
Cả hai tình huống đều có chung một nguyên nhân: tiệm nhập hàng theo cảm tính, thấy hết mới đặt, nhà cung cấp chào giá tốt thì lấy nhiều. Cách khắc phục khá đơn giản là đặt định mức tồn kho tối thiểu cho từng mã phụ tùng và nhập hàng theo định mức đó.
Định mức tồn kho tối thiểu là gì?
Định mức tồn kho tối thiểu là số lượng thấp nhất của một mã phụ tùng mà tiệm luôn cần có trong kho. Khi tồn kho xuống bằng hoặc thấp hơn mức này, đó là lúc phải đặt hàng, trước khi hàng thật sự hết.
Nhiều tiệm còn đặt thêm một mức tối đa, tức số lượng không nên vượt quá, để tránh nhập dư khi được chào hàng.
Cách tính định mức cho tiệm nhỏ, không cần công thức phức tạp
Anh chị có thể ước tính định mức tối thiểu cho mỗi mã theo ba yếu tố:
- Lượng bán trung bình: mỗi tuần tiệm dùng hoặc bán bao nhiêu cái của mã đó. Xem lại số liệu một đến ba tháng gần nhất sẽ chính xác hơn trí nhớ.
- Thời gian chờ hàng về: từ lúc đặt đến lúc hàng về mất mấy ngày. Đại lý gần nhà có thể chỉ nửa ngày, hàng gửi xe từ xa có thể vài ngày.
- Phần dự phòng: thêm một ít cho những ngày đông khách hoặc nhà cung cấp giao chậm.
Ví dụ minh họa: nếu một loại lọc gió mỗi tuần bán khoảng 7 cái, tức khoảng 1 cái mỗi ngày, và hàng về sau 3 ngày, thì tiệm cần ít nhất 3 cái để chờ hàng về, cộng thêm 2 cái dự phòng. Định mức tối thiểu khoảng 5 cái là hợp lý. Con số cụ thể tùy từng tiệm, quan trọng là có một mức rõ ràng để làm căn cứ.
Không phải mã nào cũng cần định mức như nhau
Kho phụ tùng xe máy có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn mã. Không cần đặt định mức cho tất cả ngay từ đầu. Hãy chia theo nhóm:
- Hàng bán đều, xoay vòng nhanh: nhớt, lọc nhớt, má phanh, bugi, bóng đèn, săm lốp phổ biến. Nhóm này nên có định mức chặt và kiểm tra thường xuyên.
- Hàng theo đời xe phổ biến trong khu vực: tiệm gần trường học, khu công nghiệp hay chung cư sẽ có dòng xe chủ lực khác nhau. Ưu tiên phụ tùng cho các dòng này.
- Hàng giá trị cao, bán chậm: chỉ nên giữ rất ít hoặc đặt khi có khách, tránh chôn vốn.
Biến định mức thành thói quen nhập hàng
- Chốt một ngày đặt hàng cố định: ví dụ mỗi sáng thứ Hai và thứ Năm rà danh sách mã dưới định mức rồi đặt một lần, thay vì gọi lẻ tẻ nhiều lần.
- Xem lại định mức theo mùa: mùa mưa, dịp Tết hay đầu năm học, nhu cầu một số phụ tùng thay đổi. Định mức cũng nên điều chỉnh theo.
- Đánh dấu hàng chậm bán: mã nào nhiều tháng không xuất kho thì ngừng nhập, tìm cách bán bớt hoặc trả lại nhà cung cấp nếu được.
- Ghi nhập xuất đầy đủ: định mức chỉ có ý nghĩa khi số tồn kho đúng. Thợ lấy hàng mà không ghi phiếu thì mọi tính toán đều lệch.
iMotor hỗ trợ quản lý tồn kho phụ tùng như thế nào?
Khi việc nhập hàng, bán hàng và xuất phụ tùng cho phiếu sửa chữa đều được ghi nhận trên phần mềm quản lý như iMotor, việc theo dõi định mức tồn kho trở nên dễ dàng hơn:
- Số lượng tồn kho của từng mã phụ tùng được cập nhật theo các phiếu nhập, xuất, bán hàng.
- Chủ tiệm có thể xem báo cáo tồn kho và lịch sử nhập xuất để biết mã nào bán chạy, mã nào đứng yên.
- Số liệu bán hàng theo thời gian giúp ước tính định mức sát thực tế hơn thay vì dựa vào trí nhớ.
- Kết hợp kiểm kho định kỳ để số tồn trên phần mềm luôn khớp với hàng thật trên kệ.
Kho gọn, vốn nhẹ, khách không phải chờ
Đặt định mức tồn kho tối thiểu không đòi hỏi kiến thức kế toán, chỉ cần số liệu bán hàng đúng và một chút kỷ luật khi nhập hàng. Làm tốt, tiệm sửa xe vừa giữ được khách vì luôn có sẵn phụ tùng, vừa không để vốn nằm im trong kho. Nếu anh chị muốn tìm hiểu iMotor có thể giúp tiệm mình quản lý kho phụ tùng gọn gàng hơn ra sao, hãy liên hệ đội ngũ iMotor để được tư vấn và dùng thử.